Şirket kuruluşu, ortaklar arası uyuşmazlıklar, ticari sözleşmeler ve alacak takibinde işletmenizin hukuki altyapısını güçlendiren danışmanlık ve dava desteği.
Bir işletmenin günlük faaliyetleri, görünenin ötesinde sürekli bir hukuki altyapı gerektirir: imzalanan her sözleşme, açılan her fatura ve alınan her ortaklık kararı ileride bir uyuşmazlığın konusu olabilir. Ticaret ve şirketler hukuku alanında çalışmamız, yalnızca bir sorun ortaya çıktığında devreye girmekle sınırlı değildir; şirket kuruluşundan sözleşme hazırlığına, ortaklar arası ilişkilerin düzenlenmesinden alacak takibine kadar geniş bir yelpazede danışmanlık sunarız.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin yanı sıra bireysel girişimcilerle de çalışır, her dosyada işin ticari gerçekliğini gözeten, uygulanabilir çözümler üretiriz. Bir uyuşmazlık ortaya çıktığında önce dostane çözüm yollarını, bunlar sonuç vermezse dava veya icra takibi seçeneklerini birlikte değerlendiririz. Sözleşmelerin müzakere aşamasında doğru kurulması, ileride doğabilecek pek çok uyuşmazlığın önüne geçer; bu nedenle önleyici hukuki desteğe de büyük önem veririz. Ticaret hukuku dosyalarının çoğu zaman teknik muhasebe ve bilirkişi incelemesi gerektirdiğini biliyor, gerektiğinde mali müşavir ve bilirkişilerle koordineli çalışarak dosyanızı en güçlü biçimde hazırlıyoruz. Rekabet yasağı, ticari sır ve haksız rekabet gibi başlıklarda da işletmenizin menfaatlerini korumaya yönelik değerlendirme yaparız.
Şirket Kuruluşu ve Ortaklar Arası İlişkiler
Türk Ticaret Kanunu, anonim ve limited şirket olmak üzere en sık tercih edilen iki sermaye şirketi türünü düzenler. Hangi türün seçileceği; ortak sayısı, sorumluluk rejimi, pay devri kolaylığı ve vergisel sonuçlar gibi unsurlara göre değişir.
Kuruluş süreci
Şirket kuruluşunda esas sözleşmenin hazırlanması, sermaye taahhüdü, ticaret sicili tescili ve gerekli izinlerin alınması gibi adımlar izlenir. Esas sözleşmenin yönetim, temsil, kar dağıtımı ve pay devri gibi konuları baştan net biçimde düzenlemesi, ortaklar arasında ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların önemli bir kısmını önler. Kuruluş sırasında ortaklar arasında ayrıca bir ortaklık sözleşmesi (pay sahipleri sözleşmesi) yapılması, esas sözleşmede yer almayan ayrıntıların -örneğin oy birliği gerektiren kararların veya rekabet yasağının- güvence altına alınmasını sağlayabilir.
Ortaklar arası uyuşmazlıklar
Ortaklık ilişkisi zamanla bozulduğunda, yönetim yetkisinin kullanımı, kar payı dağıtımı veya ortaklıktan çıkma-çıkarılma gibi konularda uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir. TTK, haklı sebeple fesih davası (TTK m.636), ortaklıktan çıkarılma ve genel kurul kararlarının iptali gibi çeşitli hukuki yollar öngörür. Azınlık pay sahiplerinin bilgi alma ve denetim hakları da kanunla özel olarak korunur; sermayenin belirli bir oranını temsil eden azınlık, genel kurulun toplantıya çağrılmasını veya özel denetçi atanmasını talep edebilir.
Yönetim kurulu ve müdürlerin sorumluluğu
Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri, limited şirketlerde ise müdürler, görevlerini özenle yerine getirmekle yükümlüdür; kanuna, esas sözleşmeye veya özen yükümlülüğüne aykırı davranışlar nedeniyle şirkete, ortaklara ve alacaklılara karşı sorumlu tutulabilirler. Bu sorumluluk davaları genellikle teknik bilirkişi incelemesi gerektirir; özellikle şirketin zarara uğratıldığı iddia edilen işlemlerde, yönetim kurulu üyesinin kararı alırken gereken özeni gösterip göstermediği ayrıntılı biçimde incelenir.
Pay devri ve ortaklık yapısındaki değişiklikler
Limited şirketlerde pay devri, kural olarak noter onaylı devir sözleşmesi ve genel kurul onayı gerektirir; esas sözleşmede devir için ek şartlar öngörülebilir. Anonim şirketlerde ise nama yazılı payların devri esas sözleşmeyle sınırlandırılabilirken, hamiline yazılı paylar daha esnek biçimde devredilebilir; 6102 sayılı Kanun'daki güncel düzenlemeler hamiline yazılı payların Merkezi Kayıt Kuruluşu'na bildirimini de zorunlu kılmaktadır. Pay devri işlemlerinin usulüne uygun yapılmaması, ileride ortaklık sıfatının ispatında ciddi sorunlara yol açabilir.
Ticari Sözleşmeler ve Alacak Takibi
Ticari hayatın büyük kısmı sözleşmeler üzerinden yürür; sözleşmenin doğru kurulması kadar, ihlal halinde izlenecek yolun bilinmesi de önemlidir.
Sözleşme hazırlığı ve müzakere
Tedarik, distribütörlük, hizmet ve ortaklık sözleşmeleri gibi ticari metinlerde edim tanımlarının, teslim ve ödeme koşullarının, cezai şart ve fesih hükümlerinin açık biçimde yazılması, uyuşmazlık halinde tarafların konumunu doğrudan etkiler. Standart şartlar kullanılırken Türk Borçlar Kanunu'nun genel işlem koşullarına ilişkin sınırlayıcı hükümleri de gözetilmelidir.
Temerrüt ve alacak takibi
Borçlunun ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi halinde, Türk Borçlar Kanunu m.117 ve devamı hükümleri uyarınca temerrüt faizi talep edilebilir; ticari işlerde uygulanan faiz oranları 6102 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla ayrıca düzenlenir. Alacağın tahsili için ihtarname gönderilmesi, ardından icra takibi veya dava yoluna başvurulması gerekebilir; bazı ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur.
Cezai şart uygulaması
Sözleşmeye konulan cezai şart hükümleri, bir tarafın edimini yerine getirmemesi halinde diğer tarafa önceden belirlenmiş bir tazminat talep etme imkanı tanır. Türk Borçlar Kanunu m.182, cezai şartın aşırı görülmesi halinde hakimin bunu indirebileceğini düzenler; bu nedenle cezai şart tutarının makul ve işin niteliğiyle orantılı belirlenmesi, sözleşmenin uygulanabilirliği açısından önemlidir.
Haksız rekabet
Türk Ticaret Kanunu m.54 ve devamı maddeler, dürüstlük kuralına aykırı ve rakipler arası ilişkileri etkileyen aldatıcı davranışları haksız rekabet olarak düzenler; sözleşmesel ilişkinin ihlaline teşvik, karalayıcı beyanlar veya başkasının ürünlerinin taklidi bu kapsamda değerlendirilebilir. Haksız rekabete uğrayan taraf, fiilin tespiti, önlenmesi ve zararının tazmini için dava açabilir.
İflas ve konkordato
Mali durumu bozulan işletmeler için İcra ve İflas Kanunu, konkordato yoluyla borçların yeniden yapılandırılmasına imkan tanır; bu süreç şirketin faaliyetine devam ederek alacaklılarla anlaşma yapmasını sağlayabilir. Alacaklı tarafında ise borçlunun iflasının istenmesi, bazı durumlarda alacağın tahsili için başvurulabilecek yollardan biridir; iflas talebinin ciddiyetle ve doğru zamanlamayla ileri sürülmesi, hem alacaklının hem de borçlu işletmenin menfaatlerini etkileyen stratejik bir karardır.
Şirket birleşme ve bölünmeleri
İki veya daha fazla şirketin birleşmesi ya da bir şirketin bölünmesi, Türk Ticaret Kanunu'ndaki özel usul kurallarına tabidir; bu işlemler genellikle bağımsız denetim, alacaklıların korunması için ilan ve yasal bekleme süreleri ile ticaret sicili işlemlerini kapsar. Birleşme ve bölünme süreçlerinde, ilgili şirketlerin mevcut borç ve alacaklarının yeni yapıya tam olarak nasıl geçeceğinin doğru planlanması, sürecin hukuki açıdan sorunsuz tamamlanması için kritik önemdedir.
Ticari sözleşmelerde uyuşmazlık çözüm yolları
Ticari sözleşmelerde taraflar, uyuşmazlık halinde mahkeme yerine tahkimi tercih edebilir; tahkim, özellikle uluslararası ticari ilişkilerde daha hızlı ve uzmanlaşmış bir çözüm süreci sunabilir. Sözleşmede tahkim şartı bulunup bulunmadığının ve hangi tahkim kurumunun yetkili kılındığının başlangıçta doğru ve açık biçimde belirlenmesi, ileride bir uyuşmazlık çıktığında zaman ve maliyet kaybını önemli ölçüde önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Anonim şirket mi limited şirket mi kurmalıyım?
Seçim; ortak sayısı, sermaye yapısı, pay devrinin kolaylığı ve kurumsal imaj gibi unsurlara göre değişir. Limited şirketler daha az ortakla ve görece basit bir yönetim yapısıyla kurulabilirken, anonim şirketler halka açılma ve pay devri gibi konularda daha esnek bir yapı sunar. Hangi türün işinize uygun olduğunu, hedeflerinizi ve ortaklık yapınızı birlikte değerlendirerek belirleyebiliriz; vergi danışmanınızla koordineli çalışarak kuruluş aşamasındaki mali sonuçları da ayrıca değerlendiririz.
Ortağım şirketin bilgilerini benimle paylaşmıyor, ne yapabilirim?
Ortakların bilgi alma ve inceleme hakkı TTK ile güvence altına alınmıştır; bu hak haksız biçimde engellenirse mahkemeden bilgi alma hakkının kullandırılması talep edilebilir. Ciddi bir güven kaybı söz konusuysa haklı sebeple fesih davası ya da ortaklıktan çıkma davası gibi daha kapsamlı çözümler de değerlendirilebilir. Hangi yolun izleneceği, şirketin türüne ve esas sözleşme hükümlerine göre belirlenir.
Ödenmeyen bir faturayı nasıl tahsil edebilirim?
Öncelikle borçluya temerrüt faizi işletilmek üzere ihtarname gönderilmesi önerilir; bu adım hem borçluyu ödemeye teşvik eder hem de dava sürecinde iyi niyeti gösteren bir belge oluşturur. Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılabilir ya da doğrudan dava açılabilir; bazı ticari uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur. Alacağın miktarına ve borçlunun mali durumuna göre en hızlı sonuç verecek yöntemi birlikte belirleriz.
Sözleşmede cezai şart ne kadar yüksek belirlenebilir?
Kanunda cezai şart için üst bir sınır yoktur; ancak Türk Borçlar Kanunu m.182 uyarınca borçlu, aşırı gördüğü cezai şartın hakim tarafından indirilmesini isteyebilir. Hakim bu değerlendirmeyi yaparken tarafların ekonomik durumunu, sözleşmenin niteliğini ve asıl borca oranını dikkate alır. Bu nedenle cezai şartın işin gerçek risklerini yansıtacak makul bir düzeyde belirlenmesi, sözleşmenin caydırıcılığını korurken geçerliliğini de güvence altına alır.